พระยาจุฬาราชมนตรี

พระยาจุฬาราชมนตรี (สัน) เป็นบุตรพระยาราชมนตรี (สิน) กับคุณหญิงแพ ท่านสันเกิดเมื่อ พ.ศ. 2411 เมื่อครั้งเยาว์วัยได้ไปศึกษาอบรมระเบียบงานราชการกับสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุญนาค) หรือที่ชาวมุสลิมสี่แยกธนบุรีเรียกท่านว่า “ดะโต๊ะ สมเด็จ” (เจ้าคุณสมเด็จ)นั่นเอง

ซึ่งต่อมาท่านสันได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและทรงโปรดเกล้าฯ ให้เป็น “หลวงราชเศรษฐี” สังกัดกรมท่าขวากระทรวงการต่างประเทศ ครั้นเมื่อกระทรวงยุติธรรมได้ตั้งศาลยุติธรรมขึ้น หลวงราชเศรษฐีจึงได้ย้ายมาสังกัดกระทรวงยุติธรรม ตำแหน่งพนักงานดูเงิน (ฝ่ายการเงิน) แล้วเลื่อนขึ้นเป็นจ่าศาลต่างประเทศ

เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงสวรรคตเมื่อ 23 ตุลาคม 2453 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ เถลิงถวัลยราชสมบัติอีก2ปีต่อมา พระราชเศรษฐี (สัน) ได้รับพระราชกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นพระยาจุฬาราชมนตรี (สัน) คนที่ 7 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

พระยาจุฬาราชมนตรี (สัน) ได้ขอพระราชทานนามสกุล “อหะหมัดจุฬา” จากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ5 กรกฎาคม 2456 และได้รับพระราชทานเมื่อ 27 กรกฎาคม 2456อันเป็นนามสกุลสำหรับผู้สืบสายโลหิตมาจาก เฉคอะหมัด ทางพระยาจุฬาราชมนตรี (ก้อนแก้ว) และนับเป็นสายสกุลเดียวกับ บุนนาค อีกด้วย

พระยาจุฬาราชมนตรี (สัน) ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันศุกร์ที่ 22 เมษายน 2466 อายุได้ 57 ปี ศพของท่านถูกฝังไว้ที่สุสานมัสยิดต้นสน ปากคลองบางกอกใหญ่